htveir

Þreytuverkir í fótum – Vaxtarverkir

htveir — Fri, 19 Apr 2013 11:31:08 +0000

Heilbrigð og lífsglöð börn full af orku og athafnasemi gleðja og krydda tilveruna. Mörg hver eru á hreyfingu allan daginn, alla daga vikunnar og setjast sjaldan niður nema rétt til að fá sér að borða. Þau hoppa, hlaupa, ganga, stökkva, dansa, príla, eru á sífelldu iði og skemmta sér og hafa gaman. Ung og hraust og tilbúin að sigra heiminn í gleði sinni og kátínu. Við alla þessa hreyfingu er eðlilegt að þau verði þreytt þegar líður að kvöldi, en misjafnt er hvernig og hve mikið þau finna fyrir líkamlegri þreytu.

Sum börn kvarta oft undan verkjum í fótum, sérstaklega á kvöldin þegar þau leggjast til hvílu og byrja að slaka á. Verkirnir byrja oft um 3ja ára aldur og geta staðið yfir í tvö til þrjú ár, en til eru tilfelli þar sem þau geta fundið verki alveg fram á unglingsárin.

Verkirnir geta verið í vöðvum læranna, en eru oftast í kálfunum. Langoftast eru þeir verstir á kvöldin og á nóttunni, sem getur þá haft mikil áhrif á svefn þeirra og eiga sum það til að vakna upp á nóttunni vegna verkja. Algengt er að börn sem æfa íþróttir séu sérstaklega viðkvæm.

Gott er að setja barnið í heitt bað eða leggja hitapoka við auma svæðið, það getur slegið á verki ef barnið á erfitt með svefn. Nuddið varlega aumu, sáru vöðvana til að draga úr spennu.

Það getur reynst mjög gagnlegt að gefa magnesíum fyrir svefninn. Magnesíum hefur slakandi áhrif á alla vöðva og getur inntaka þess þannig dregið úr þreytuverkjum og krömpum. Hægt er að fá magnesíum í hylkjum, í dufti sem hrært er í vökva og sem sprey og þá er það notað útvortis. Einnig ætti að hafa í huga að bæta í mataræðið magnesíumríkri fæðu.

Hnetur, möndlur, heilkorn, baunir og linsur, döðlur, rúsínur, bananar, brokkolí, blómkál, rósakál, grænkál, rauðrófur, sellerý og kartöflur og til dæmis magnesíumríkar fæðutegundir.

Ýmsar hómópatískar remedíur hafa gagnast vel við vaxtarverkjum. Hér eru nefndar nokkrar af þeim helstu en tekið skal fram að ávallt er heillavænlegast að leita sér aðstoðar hjá reyndum hómópata, til að auka líkur á að rétt remedía sé valin:

Calcarea carbonica: Gæti átt við ef barnið er með mikla vaxtarverki í fótum og þreytist hratt við að ganga. Barnið biður um að það sé haldið á því eftir stutta vegalengd, því verkir valda því að þeim finnst þau ekki geta gengið lengra. Barnið er eirðarlaust þegar það á að fara að sofa, sparkar mikið og er órólegt í svefni vegna verkja. Barn sem þarf á Calcarea carbonica að halda svitnar mikið, því líður ekki betur í fótunum við kalda bakstra eða kalt vatn á fætur, það getur verið þrjóskt og oft fýlugjarnt.

Calcarea phosphorica: Gæti átt við hjá barni með vaxtarverki, sem á erfitt með að sofna vegna verkja. Barnið liggur vakandi, oft svo tímunum skiptir og verður uppstökkt og pirrað. Barnið á síðan erfitt með að vakna næsta morgun og er mjög þreytt. Barn sem þarf á Calcarea phosphorica að halda stækkar hratt og við það versna verkirnir.

Causticum: Gæti átt við ef barnið hefur vaxtarverki og er einnig stíft í kringum liði, aðallega í hnjám og ökklum. Barnið er mjög pirrað í fótunum, sérstaklega á kvöldin og á nóttunni. Barn sem þarf á Causticum að halda er gjarnan fíngert og frekar veikbyggt.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.
www.htveir.is
www.facebook.com/htveir.heildraen.heilsa

Tannheilsa

htveir — Tue, 09 Apr 2013 13:02:50 +0000

Hefurðu fengið tannpínu? Verkirnir leiða til þess að þú átt í erfiðleikum með að borða mat og nærast og þú verður orkulaus og ómögulegur allan daginn. Stöðugir verkir geta svo haldið fyrir þér vöku og næsti dagur þar á eftir verður enn verri þar sem þú ert líka ósofinn, ásamt því að vera svangur og einbeiting sama og engin vegna verkja. Oftast ágerist sársaukinn ef bitið er í, eða við að drekka eitthvað kalt eða heitt.

Góð tannhirða er mjög mikilvæg og ætti að venja börn á tannburstun um leið og fyrsta tönnin kemur niður.

Reglulegt eftirlit er mjög mikilvægt og gera ætti ráðstafanir sem allra fyrst ef skemmd byrjar að myndast í tönn.

Hómópatískar remedíur geta verið frábær stuðningur og gagnlegar á margan hátt, bæði fyrir og eftir tannlæknaheimsókn. Þær geta verið gagnlegar við að draga úr kvíða fyrir heimsókninni, geta dregið úr mari, bólgum og blæðingum úr tannholdi og dregið úr óþægindum á meðan deyfing fjarar út.

Á meðan þú bíður eftir tíma hjá tannlækninum geta eftirfarandi remedíur hjálpað við verkjunum.

Ef verkurinn kemur skyndilega með skjótandi taugaverkjum og sársauka, mikil viðkvæmni er fyrir bæði heitu og köldu þá gæti Hypericum átt vel við.
Ef skjótandi verkur er til staðar og sársauki minnkar við þrýsting og hita þá gæti Mag phos. átt vel við.
Ef tannpínan kemur skyndilega, sérstaklega ef verkir byrja eftir að hafa verið úti í kulda og vindi og mikill kvíði fylgir, þá gæti Aconite átt vel við.
Ef sársaukinn lýsir sér sem sláttarverkir og hiti og roði eru til staðar gæti Belladonna átt vel við.
Ef um er að ræða ígerðir með kuldahrolli í líkamanum og miklum verkjum gæti Hepar Sulphur átt vel við.
Ef tannpínu fylgja óbærilegir verkir og mikill pirringur er til staðar þá gæti Chamomilla átt vel við.

Áður en þú ferð til tannlæknis gæti verið gott að taka Arnica, það getur hjálpað líkamanum til að takast á við áverka og mar.

Það getur dregið úr verkjum að setja dropa af negulolíu á tönn sem verkur er í. Einnig má tyggja negulnagla og láta hann leika um tannholdið í kringum verkinn.

Eftir að þú hefur farið í meðferð hjá tannlækni:

Getur verið gott að halda áfram að taka Arnica líkt og verkjalyf ef þörf krefur.
Ef viðkomandi er í tilfinningalegu uppnámi eða dapur og niðurbrotinn eftir tannlæknaheimsókn gæti Staphisagria átt vel við.

Hér fylgir upptalning nokkurra hómópatískra remedía sem gætu verið gagnlegar vegna tannvandamála og tengdum kvillum:

Argentum nitricum: Gæti átt við ef mikill kvíði er til staðar vegna tannlæknaheimsóknar, sérstaklega ef viðkomandi hefur stöðugar áhyggjur af því að eitthvað muni fara úrskeiðis. Argentum nitricum getur gagnast vel þegar kvíði fer stigvaxandi, hvort sem hann er huglægur eða birtist sem óþægindi í maga. Viðkomandi er eirðarlaus og vill vera á ferðinni. Honum líður verr í heitu herbergi og vill anda að sér fersku lofti.

Arnica montana: Er ávallt fyrsta remedía sem taka ætti eftir alla áverka, hún getur dregið úr mari og bólgum. Taka ætti Arnica montana bæði fyrir og eftir tannlæknaheimsókn, sérstaklega ef viðgerðar er þörf á tönn eða um einhvers konar tannaðgerð er að ræða.

Calendula: Getur hjálpað líkamanum að sigrast á bólgum, sýkingum og ígerðum. Við meiðslum í gómi og á tannholdi. Dregur úr sýkingahættu og örvar gróanda í munni eftir mar eða tannaðgerðir.

Chamomilla: Gæti verið gagnleg ef viðkomandi er mjög viðkvæmur og pirraður eftir tannlæknaheimsókn. Getur róað taugaspennu og dregið þannig úr verkjum og hjálpað til við að ná fyrra jafnvægi. Sá sem þarf á Chamomilla að halda getur verið vælinn og mjög vansæll og líður yfirleitt verr á nóttunni. Oft fylgja einnig lausar hægðir, þó ekki niðurgangur.

Gelsemium: Gæti átt vel við ef mikill kvíði er til staðar og jafnvel hræðsla við tannlækninn. Viðkomandi skelfur vegna hræðslu, er mjög kraftlítill og sljór. Oft fylgir einnig höfuðverkur í hnakka og vöðvaverkir í aftanverðum hálsi. Sá sem þyrfti á Gelsemium að halda er ekki þyrstur og líður betur við að liggja í myrkri með lokuð augu og líður verr við áreynslu.

Hypericum: Gæti átt vel við ef um skjótandi taugaverki er að ræða eftir tannviðgerð eða tannaðgerð. Einnig ef slíkir taugaverkir eru til staðar eftir meiðsli eða högg á munnsvæði.

Phosphorus: Gæti átt við ef blæðing er til staðar eftir tannviðgerð og blóð er skærrautt að lit. Einnig ef deyfing er lengi að fjara út.

Guðný Ósk Diðriksdóttir hómópati tók saman.

www.htveir.is – www.facebook.com/htveir.heildraen.heilsa

Kolvetni

htveir — Mon, 11 Mar 2013 22:33:04 +0000

Kolvetni eru sykrur og sterkjur, þær skiptast í einsykrur, tvísykrur og fjölsykrur. Kolvetni er aðalbrennsluefni líkamans. Flest kolvetni eru frásoguð úr meltingarvegi í formi einsykra, þ.e. þau sem ekki er breytt snögglega í einsykrur í lifrinni.

Ekki er æskilegt að borða mikið af einsykrum vegna áhrifanna sem það getur haft á líkamann. Insúlínframleiðsla eykst og blóðsykurinn minnkar, við það verður blóðsykursfall og minni sykur verður eftir til að flytja með blóði til vöðvanna, auk þess hægir insúlínframleiðslan á fitubrennslunni.

Ef við borðum hins vegar flókin kolvetni þá verða sveiflurnar á blóðsykrinum ekki jafn miklar og því hefur það ekki eins mikil áhrif á blóðsykurinn og þar með fitubrennsluna.

Við það að borða mikið af kolvetnum byggjum við upp orkuforða líkamans, þau eru auðmeltanlegri en fita og prótein. En forðast skal að innbyrða mikið af einföldum kolvetnum, því þó þau gefi orku þá gefa þau ekki þau bætiefni, vítamín og steinefni, sem nauðsynleg eru fyrir orkuefnaskipti líkamans.

Kolvetni binda einnig vökva í líkamanum, t.d. 1 gramm af glýkógeni bindur um 3 grömm af vatni, þannig hjálpa kolvetnin til við að viðhalda vökvajafnvægi í líkamanum.

Líkaminn geymir kolvetni, í formi fjölsykrunnar glýkógens, í lifur og vöðvum, auk þess sem einhvern glúkósa eða þrúgusykur er alltaf að finna í blóðinu. Frumur líkamans nýta kolvetni sem orkugjafa, bæði í formi glúkósa og fitu, en við eðlilegar kringumstæður notar miðtaugakerfið, þar með talið heilinn, eingöngu glúkósa.

Ef tvær brauðsneiðar eru teknar sem dæmi , önnur er hvítt brauð og hin gróft brauð. Báðar sneiðarnar innihalda kolvetni, en grófa sneiðin inniheldur einnig mikið af náttúrulegum bætiefnum, vítamínum, steinefnum og trefjum, á meðan að hvíta sneiðin inniheldur að mestum hluta, eingöngu hitaeiningar.

Reynum að sneyða hjá slæmu kolvetnunum og ná okkur frekar í næringarríkari fæðu. Þar liggur orkan sem við þurfum á að halda fyrir daginn og í leiðinni heldur það frekar aukakílóunum fjarri.

Góð kolvetni eru t.d. grófkornabrauð, múslí, ávextir, grænmeti, brún hrísgrjón, brúnt pasta, hafrar, bygg, baunir, linsubaunir og sætar kartöflur.

Slæm kolvetni eru t.d. morgunkorn (sem oftast innihalda mikið af sykri), hvít brauð, kex, kökur, flögur, hvít hrísgrjón og hvítt pasta.

Sjá einnig samantekt um sykur hér á vefnum.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.
www.htveir.is

Sjálfshjálp með remedíum

htveir — Mon, 11 Mar 2013 12:08:23 +0000

Við mannfólkið glímum við ýmsa kvilla frá degi til dags, hómópatía er val sem meðferðarform við flestum þeirra. Mikil aukning hefur verið í ásókn eftir hómópatískri hjálp síðastliðin ár, sem er verulega jákvæð þróun eftir að þetta milda meðferðarform hafði að mestu legið í dvala um skeið.

Hómópatía er aldagamalt meðferðarform sem var vel þekkt á Íslandi og mikið notað hér fyrr á árum. Margir af eldri kynslóðinni muna vel eftir hómópötunum sem störfuðu af mikilli manngæsku og seiglu og hjálpuðu fjölda mörgum og þá sérstaklega þeim sem minna máttu sín og höfðu ekki efni á að fara til Reykjavíkur að leita sér lækninga.

Lítið sem ekkert efni um hómópatísk fræði hefur verið til á íslensku og því erfitt fyrir marga að kynna sér til hlítar meðferðarform, aðferðir, ágæti og virkni þessarar mildu meðferðar á móðurmáli sínu. Á því er mikil bót þar sem undanfarin ár hafa íslenskir meðferðaaðilar sett upp heimasíður og blogg til upplýsinga og fróðleiks fyrir almenning, htveir – heildræn heilsa er einmitt slík síða.

Remedíur eru unnar úr jurta-, dýra- og steinaríkinu. Remedíum er oft líkt sem lyklum. Sé röngum lykli beitt lýkst skráin ekki upp. Það gerist ekkert og sé remedían ekki tekin þeim mun oftar veldur hún engum skaða.

Því eru remedíur frábært val til sjálfshjálpar, hafir þú aflað þér grunnupplýsinga um hómópatíu og aðferðafræði hennar ættir þú að geta hjálpað þér og þínum á margvíslegan hátt.

Taktu aðeins það magn sem þú þarft og ekkert umfram það. Inntöku skal ávallt hætt þegar svörunar verður vart.

Hér eru örlýsingar á nokkrum remedíum til sjálfshjálpar:

ACONITE – Acon.
Gagnast mjög vel í öllum neyðartilvikum og einnig á fyrstu stigum sýkingar svo sem í upphafi kvefs, hálsbólgu eða eyrnaverks, einkum ef kaldur og þurr vindur eða mengun í andrúmslofti er líkleg orsök. Ef inntaka er hafin nógu snemma getur það stöðvað sýkingu. Aconite dregur úr miklum sársauka og getur einnig dregið úr kvíðaköstum hver sem ástæða þeirra kann að vera. Ef Aconite er tekið þegar eitthvað kvíðvænlegt er framundan róar það taugarnar og eyðir óttanum.

ARGENTUM NITRICUM – Arg nit.
Er eitt besta smáskammtalyfið gegn kvíða vegna einhvers sem í vændum er, sérstaklega þegar stöðugar áhyggjur eru af því að eitthvað muni fara úrskeiðis varðandi komandi atburða, t.d. próf, tíma hjá tannlækni, flugferð eða jafnvel brúðkaup. Arg nit. eyðir vaxandi kvíðanum hvort sem hann er huglægur eða birtist sem óþægindi í maga og viðkomandi getur farið að einbeita sér að og njóta þess sem í vændum er í stað þess að hafa af því stöðugar áhyggjur.

ARNICA – Arn.
Er sú remedía sem fyrst er gefin við hvers kyns meiðslum og áverkum en Arnica dregur úr mari, stöðvar blæðingu og léttir á áfallaeinkennum, allt í senn. Arnica eflir gróanda í sárum hvar sem þau eru á líkamanum. Arnica er líka mikil hjálp gegn yfirþyrmandi þreytu og streitu af völdum hvers kyns áfalla, allt frá flugþreytu til ástvinamissis. Ef þessi remedía er tekin fyrir uppskurð hraðar það heilunarferlinu og flýtir fyrir bata hvort sem um smærri sem stærri aðgerðir er að ræða. Arnica er remedía sem alltaf er gott að hafa til taks t.d. þegar einhver meiðir sig.

ARSENICUM – Ars.
Er sérlega góð remedía gegn magakveisu eins og þeirri sem gjarnan verður vart á ferðalögum. Dæmigerð einkenni eru iðrakvef með niðurgangi, kviðverkir, mikill þorsti þó aðeins sé hægt að drekka vökva í litlum sopum, mikill kuldahrollur, erfitt að halda á sér hita og ef til vill sótthiti. Einkennin eru oft verri að næturlagi. Kuldi af öllu tagi eykur vanlíðan og kaldir drykkir geta valdið uppköstum. Samfara Ars. einkennum er gjarnan mikið þróttleysi og mikill kvíði. Stöðugur og sjúklegur ótti er líka einkennandi.

BELLADONNA – Bell.
Er gjarnan notað gegn miklum sótthita og bráðri bólgu sem leiða kann til sýkinga. Einkennin birtast alltaf skyndilega. Þegar í byrjun geta þau verið ofsafengin, með hita, þurrki, roða og sársauka sem ýmist einkennist af léttum eða þungum æðaslætti. Mikillar viðkvæmni gætir við snertingu og minnstu hreyfingu. Ofangreindra einkenna kann að verða vart samfara höfuðverk, tannpínu, sólsting, eyrnaverk, kvefi, flensu eða hálsbólgu og einnig við myndun graftakýla. Belladonna dregur fljótt úr sótthita og sársauka.

BRYONIA – Bry.
Hósti, flensa og höfuðverkur eða liðverkir sem koma smám saman og einkennast af skerandi, nístandi eða rífandi sársauka sem versnar við minnstu hreyfingu. Bryonia einkennum fylgir þurrkur og þorsti og mikil þörf fyrir ferskt eða svalt loft hefur greinilega slæm áhrif á einkennin. Það getur dregið úr vanlíðan að þrýsta þétt á eða leggja eitthvað kalt við svæðið sem um ræðir. Viðkomandi vill fá að vera í friði og bregst illa við ef hann er ónáðaður. Með þessi einkenni í bakgrunni mun Bryonia gagnast vel við velgju, uppköstum, niðurgangi eða hegðatregðu.

GELSEMIUM – Gels.
Hæfir vel dæmigerðum flensueinkennum; þróttleysi, drunga, áhugaleysi, seyðingsverk í höfði og kuldahroll eða skjálfta ásamt þungum augnlokum. Orkan er lítil, höfuðið ef til vill heitt og þungt en líkaminn þróttlaus, hrollkaldur og skjálfandi. Gels. er líka gjarnan gefið við hræðslu og kvíða sem einkennast af máttleysi eða lömun af völdum óttans. Ef líðan er eitthvað þessu lík gagnvart einhverju sem í vændum er mun Gels. bæta þar úr.

HEPAR SULPHURICUM – Hepar sulph.
Frábær remedía gegn sýkingum sem í er þroti og gjarnan vilsar úr, jafnvel illa lyktandi gröftur. Mikil viðkvæmni fyrir snertingu og kulda. Skerandi eða nístandi sársauki fylgir þessum einkennum. Eyrnaverkur, tannpína, bólgnir hálskirtlar, gröftur í hálsi, graftarkýli og aðrar ígerðir, ennis- og kinnholubólgur, frunsur og hósti sem nær ofan í brjóstið getur allt fallið undir áhrifamátt Hepar sulph. Allt sem seytar úr vefjum lyktar illa. Önuglyndi og pirringur getur þróast í fúkyrði þar sem lítið þarf til að viðkomandi móðgist eða finnst sér misboðið.

NUX VOMICA – Nux vom.
Hentar vel þeim sem komnir eru á ystu nöf vegna vinnuálags og minnsta tilefni veldur óheyrilegum pirringi. Birta, hávaði og kuldi er allra verst. Eftirköst vegna þungmeltrar fæðu og drykkja jafnar Nux vom. út „daginn eftir“ áhrifin. Það hjálpar líkamanum að hreinsast og reynist vel gegn kvefstíflu, særindum í hálsi, alls kyns meltingavandamálum svo sem, velgju, uppköstum, meltingartruflunum, krampa og þrálátri hægðatregðu. Einkennin eru öll verri á morgnana, við andlega áreynslu og eftir neyslu þungmeltrara eða mikið kryddaðrar fæðu. Enn fremur versna einkennin í köldu og þurru veðri.

PULSATILLA – Puls.
Er gjarnan beitt gegn slímhúðarvandamálum sem versna við neyslu þungmeltrar, fituríkrar fæðu og í hita en lagast við hreyfingu, ferskt loft og samúð. Hér er m.a. um að ræða vessandi eyrnabólgu, ennis- og kinnholubólgu, stíflað nef, lausan hósta, augnkvef og vogrís. Pulsatilla einkenni eru yfirleitt mjög flöktandi og remedían á einkum vel við þá sem eru ljósir yfirlitum og feimnir, þó það sé engan veginn einhlítt. Oft er stutt milli hláturs og gráturs. Nefrennsli eða önnur útferð er yfirleitt mikil og gul eða ljósgræn að lit. Greinileg þörf fyrir ferskt loft jafnvel þó viðkomandi sé kalt. Pulsatilla hefur líka reynst vel gegn gigtarverkjum sem flökta úr einum lið í annan. Þetta er jafnframt mjög góð remedía gegn ýmsum dæmigerðum kvennakvillum, sérstaklega blæðingaróreglu.

Hér má einnig skoða upplýsingar og mikið úrval af hómópatískum remedíum sem gott er að eiga til í heimilisremedíuboxinu.

htveir – heildræn heilsa hefur gefið út tvær sjálfshjálparbækur. Barnið og uppvaxtarárin með hómópatíu og Meðganga og fæðing með hómópatíu.

Þess má geta að hómópatía vinnur ávallt með einkenni og hvernig þau hafa áhrif á þann sem þau sýna, því geta báðar þessar bækur hentað öllum, óháð aldri eða kyni.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.
Þakkir fá www.homopatar.is

Sykur

htveir — Fri, 08 Mar 2013 19:25:02 +0000

Þegar við tölum um óhollustu fer yfirleitt mikið fyrir sykri í innihaldi þess sem við vísum í. Við vitum öll hvað sykur er, en þekkjum við hvað eru kolvetni, flókin og einföld kolvetni ? Vitum við raunverulega muninn á t.d. hvítum sykri, púðursykri, hrásykri og ávaxtasykri .

Kolvetni eru samheiti yfir nokkrar tegundir sykra eða sykursameinda. Kolvetni í fæðunni eru nauðsynleg líkamanum til að halda nægjanlegri orku til daglegra gjörða.

Líkaminn breytir sykursameindunum, kolvetnum í einsykrur, t.d. í glúkósa og í því formi frásogast sykurinn í frumur líkamans. Glúkósi er aðalsykurinn sem finnst í fæðutegundum en mikið af fæðu inniheldur annars konar form af sykri, eins og frúktósa í ávöxtum og laktósa í mjólk.

Fjölsykrur eru kolvetni sem ættu að skipa stærstan sess í daglegri fæðu þeirra sem leggja áherslu á hollustu og heildræna heilsu.

Flókin kolvetni, fjölsykrur, eru einfaldar sykrur eða sykursameindir sem bindast saman í einskonar keðju. Meltingarensímin í líkamanum þurfa að brjóta sykurkeðjurnar niður í einfaldar sykrur svo líkaminn geti sogað þær frá og nýtt sem orkugjafa.
Melting flókinna kolvetna tekur mun lengri tíma og því er hækkun á blóðsykurmagni í blóðinu mun hægari. Flókin kolvetni eru því stöðugri orkugjafi og ávallt betri fyrir líkamann, ásamt því að líkurnar á að glúkósinn breytist í fitu eru minni.

Einföld kolvetni, einfaldar sykrur, meltast hratt þar sem þau eru tilbúin til frásogs í blóðrásina og líkaminn þarf ekki að brjóta þau í minni einingar eins og flóknu kolvetnin.
Þessi hraða melting eykur líkurnar á að sykrurnar breytast í fitu ef sykurinn er í meira magni en líkaminn þarfnast á þeim tíma.
Einfaldar sykrur eru sætar á bragðið og eru oftast einfaldlega kallaðar sykur.

Ávextir innihalda mikið af einföldum sykrum. Þeir innihalda þó hlutfallslega fáar hitaeiningar og einnig eru flestir ávextir trefjaríkir sem draga úr hraða á meltingu ávaxtanna og hægja þannig á hraða sykurs í blóðrásina.

Hvítur sykur er mikið unnin vara, búið er að bleikja hann til að gera hann hvítan. Vegna þess hversu mikið hann er unninn, er hann næringarsnauður og eingöngu bragðbætir.

Púðursykur er einnig mikið unninn sykur. Hann er tekinn seint í sykurferlinum og við hann er bætt melassa, sem er sýróp sem myndast við vinnslu sykursins. Sýrópið er það sem gerir hann brúnan og breytir einnig bragðinu mikið.

Hrásykur er óhreinsaður sykur. Það sem gerir hann betri en hvítan sykur er að hann inniheldur töluvert meira af stein- og snefilefnum og einnig af B-vítamínum. Hann er því betri kostur í matargerð og bakstur en orkuinnihald hans er samt svipað og í öðrum sykri.

Ávaxtasykur er sætari á bragðið en hvítur sykur og því hægt að nota minna magn af honum í t.d. bakstri.

Yfir 100 staðhæfingar um hvernig sykur getur haft neikvæð áhrif á heilsu þína:

Sykur getur haft bælandi áhrif á ónæmiskerfið.
Sykur getur raskað steinefnasamböndum líkamans.
Sykur getur ýtt undir pirring, ofvirkni, kvíða og einbeitingarskort hjá börnum.
Sykur getur dregið úr vörnum líkamans gegn sýkingum.
Sykur getur valdið því að mýkt og teygjanleiki vefja líkamans tapast.
Sykur getur leitt til krómskorts.
Sykur getur leitt til koparskorts.
Sykur getur leitt til krabbameins í eggjastokkum.
Sykur getur haft hamlandi áhrif á frásog líkamans á kalsíum og magnesíum.
Sykur getur gert augun viðkvæmari fyrir aldurstengdri hrörnun í augnbotnum.
Sykur getur raskað magni taugaboðefnanna dópamíni, serótóníni og noradrenalíni.
Sykur getur valdið blóðsykursfalli.
Sykur getur hækkað sýrustigið í meltingarveginum.
Sykur getur valdið ótímabærri öldrun.
Sykur getur leitt til áfengissýki.
Sykur getur valdið tannskemmdum.
Sykur stuðlar að offitu.
Sykur eykur hættu á Crohns sjúkdómi og sáraristilbólgu.
Sykur getur komið af stað maga- og skeifugarnarsári.
Sykur getur valdið liðagigt.
Sykur getur valdið astma.
Sykur getur valdið Candidasýkingu.
Sykur getur valdið gallsteinamyndun.
Sykur getur valdið hjartasjúkdómum.
Sykur getur valdið botnlangabólgu.
Sykur getur valdið gyllinæð.
Sykur getur valdið æðahnútamyndun.
Sykur getur leitt til tannholdsbólgu.
Sykur getur stuðlað að beinþynningu.
Sykur stuðlar að hækkun á sýrustigi munnvatns.
Sykur getur lækkað magn E-vítamíns í blóði.
Sykur getur minnkað vaxtarhormónaframleiðslu.
Sykur getur aukið kólesteról.
Sykur getur aukið blóðþrýsting.
Sykur getur truflað frásog próteina.
Sykur getur valdið fæðuofnæmi.
Sykur getur stuðlað að sykursýki.
Sykur getur ýtt undir meðgöngueitrun.
Sykur getur stuðlað að exemi hjá börnum.
Sykur getur valdið hjarta-og æðasjúkdómum.
Sykur getur skaðað uppbyggingu DNA.
Sykur getur breytt uppbyggingu próteina.
Sykur getur flýtt fyrir öldrun húðarinnar, með því að breyta uppbyggingu kollagens.
Sykur getur valdið ský á auga.
Sykur getur valdið lungnaþembu.
Sykur geta valdið æðakölkun.
Sykur dregur úr starfssemi ensíma.
Sykur getur valdið lifrarstækkun.
Sykur getur aukið fitumagn í lifur.
Sykur getur valdið nýrnastækkun og komið af stað frumubreytingum í nýrum.
Sykur getur skaðað brisið.
Sykur getur aukið vökvasöfnun líkamans.
Sykur er versti óvinur meltingarinnar.
Sykur getur valdið nærsýni.
Sykur getur veikt sinar.
Sykur getur valdið höfuðverk og komið af stað mígreni.
Sykur gegnir hlutverki í briskrabbameini.
Sykur getur haft slæm áhrif á einkunnir og skólagöngu barna.
Sykur getur valdið þunglyndi.
Sykur getur aukið líkur á magakrabbameini.
Sykur getur valdið meltingartruflunum.
Sykur getur aukið hættuna á að fá þvagsýrugigt.
Sykur getur dregið úr námsgetu.
Sykur getur stuðlað að Alzheimer.
Sykur getur valdið hormónaójafnvægi.
Sykur getur leitt til myndunar nýrnasteina.
Sykur í miklu mæli í mataræði ungra mæðra getur haft áhrif á meðgöngu.
Sykur í miklu mæli í mataræði ungra mæðra getur komið af stað fyrirburafæðingu.
Sykur dregur úr hraða fæðunnar í gegnum meltingarveginn.
Sykur getur aukið sýrustyrk á galli og bakteríum í ristli sem gæti leitt til ristilkrabbameins.
Sykur getur verið áhættuþáttur vegna krabbameins í gallblöðru.
Sykur er ávanabindandi efni.
Sykur má flokka meðal vímuefna, líkt og áfengi.
Sykur getur aukið túrverki.
Sykur getur aukið á tilfinningalegan óstöðugleika.
Sykur getur aukið einkenni barna með athyglisbrest og ofvirkni (ADHD).
Sykur getur haft neikvæð áhrif á saltasamsetningu í þvagi.
Sykur getur hægt á virkni í nýrnahettum.
Sykur getur aukið hættu á lömunarveiki.
Sykur í miklu magni getur valdið flogaköstum.
Sykur getur valdið háum blóðþrýstingi, sérstaklega hjá fólki í yfirþyngd.
Sykur getur valdið frumudauða.
Sykur getur aukið matarlyst.
Sykur getur leitt til blöðruhálskrabbameins.
Sykur getur valdið uppþornun hjá nýburum.
Sykur getur átt þátt í lágri fæðingarþyngd barna.
Sykur og aukin neysla á hreinsuðum sykri hefur verið tengd við hærri tíðni á geðklofa.
Sykur getur leitt til aukinnar tíðni á brjóstakrabbameini.
Sykur getur leitt til aukinnar tíðni á krabbameini í smáþörmum.
Sykur getur leitt til aukinnar tíðni á krabbameini í barkakýli.
Sykur getur valdið bjúgsöfnun og ójafnvægis salta og vatns í líkamanum.
Sykur getur stuðlað að vægu minnistapi.
Sykur getur valdið hægðatregðu.
Sykur getur valdið myndun æðahnúta.
Sykur getur aukið hættu á magakrabbameini.
Sykur getur valdið raski á efnaskiptum líkamans.
Sykur getur valdið hærri líkum á að fá iðraólgu.
Sykur getur haft áhrif á getu heilans til að bregðast við áreitum.
Sykur getur valdið krabbameini í endaþarmi.
Sykur getur valdið krabbameini í legslímhúð.
Sykur getur valdið nýrnakrabbameini.
Sykur getur valdið lifraræxli.
Sykur getur aukið bólgumyndun í líkamanum.
Sykur getur verið orsök þess að fá unglingabólur.
Sykur getur dregið úr kynlöngun.
Sykur getur valdið þreytu, pirringi, taugaveiklun og þunglyndi.

Við neyslu á miklum sykri hefur verið sýnt fram á að línuleg minnkun er á neyslu næringarefna sem eru nauðsynleg líkamanum.

Sjá einnig samantekt um kolvetni hér á vefnum.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.
www.htveir.is

Hvað eru andoxunar- og sindurefni?

htveir — Fri, 22 Feb 2013 14:15:26 +0000

Andoxunarefni hafa verið mikið í umræðunni á undanförnum árum en ekki vita allir hver þau í raun og veru eru og hvaða mikilvæga hlutverki þau gegna. Og af hverju ættum við að hafa það á hreinu að andoxunarefni eru okkur lífsnauðsynleg? Langskýrustu ummerkin um skort á andoxunarefnum eru öldurn um aldur fram. Það má glögglega sjá hverjir fá nóg af andoxunarefnum og hverjir ekki. Horfið á húð þeirra, andlit, snerpu. Hvernig þeir eru samanborið við aðra á sama aldri. Það er ekki að undra að nær öllum heilsutímaritum veraldar og mörgum af virtustu ljósvaka- og prentmiðlum heims hefur aldrei verið jafn tíðrætt um andoxunarefni og nú. Æ fleiri vísindalegar rannsóknir styðja mikilvægi andoxunarefna.

Hvað eru andoxunarefni?
Andoxunarefni eru undirstaða og kjarni þess að vernda frumuhimnur líkamans fyrir skemmdum af völdum oxunar. Oxun merkir í bókstaflegri merkingu tæring eða ryðmyndun. Þegar einhver eða eitthvað stendur berskjaldað frammi fyrir oxun, án nokkurrar varnar, hefst öldrun/tæring þess. Alveg eins og gamall hjólbarði, byrjar húðin og vefirnir, sem enga vörn hafa gegn oxun, að síga og tapa teygjanleika.
Að skilja andoxunarefni og hvernig á að nota þau er fyrsta skrefið til þess að hægja á öldrunarferlinu og viðhalda líkamanum eins ungum og hraustum og nokkur kostur er.

Best þekktu andoxunarefnin innihalda A, C og E-vítamín ásamt Betakarótíni. Sum andoxunarefni eru bundin snefilefnum, sinki, seleni, mangan og kopar, svo þau hafa einnig stöðu andoxunarefna. Minna þekkt andoxunarefni innihalda bíóflavónóíða, jurtabláma, tannín, brennisteinshamlandi efnasambönd og jafnvel MSM inniheldur andoxunarefni. Lang kraftmesta andoxunarefnið sem líkaminn nýtir sér er kóensím, sem flestir þekkja undir Q10.

Hvað eru sindurefni?
Stakeindir eða sindurefni eru einfaldlega sameindir með neikvæða hleðslu sem eru á stöðugri hreyfingu um líkamann ef þau eru ekki snarlega slegin út af laginu af andoxunarefnum. Hugsanlega geta þau valdið óbætanlegu tjóni á frumuhimnum og byggingu frumnanna, þar á meðal DNA eða kjarnasýru þeirra, sem er nauðsynleg nákvæmri endurnýjun frumnanna. Við verðum á öllum stundum fyrir utanaðkomandi árásum sindurefna, t.d. með sígarettureyk, mengun, geim- og manngerðum geislum og jafnvel frá sólinni. Sindurefna sameindir eru líka lokaframleiðsla efnaskipta líkamans. Við búum jafnvel til eigin sindurefni með því að anda. Góðu fréttirnar eru þær að líkaminn hefur innbyggðan sindurefnavara og hann notar einnig efnin úr matnum sem við neytum með áhrifaríkum hætti. Slæmu fréttirnar eru þær að oftar en ekki mætir staða andoxunarefna í líkamanum ekki að fullu þörf okkar fyrir verndun gegn sindurefnum í þeirri veröld sem við lifum og hrærumst í.

Hver er þörfin fyrir verndun?
Ónóg uppistaða andoxunarefna til verndar líkama okkar kemur til af mörgu, þar á meðal því að við borðum ekki nóg af ávöxtum og grænmeti sem og af öðrum andoxunarríkum mat eða drykkjum. Fæðan sem við neytum sér um að dreifa öllum sameindunum um líkamann svo það er alltaf skynsamlegt að borða hollan mat. En þrátt fyrir að við borðum hollan mat getur líkaminn engu að síður verið uppfullur af sindurefnum. Þar koma til reykingar, mikil mengun, djúpsteiktur eða brenndur matur, samneyti við eiturefni (í mat eða umhverfi), streita og of mikil vera í sól. Þegar herskara andoxunarefna mistekst að gera áhlaup gegn sindurefnunum geta afleiðingar m.a. verið vagl eða öðru nafni starblinda, liðagigt, hjartasjúkdómar, hækkaður blóðþrýstingur eða jafnvel krabbamein. Allir þessir sjúkdómar geta komið til af skemmdum á frumuhimnum eða öðrum breytingum á byggingu frumnanna, sem er með öðrum orðum að allt það lífsnauðsynlega sem viðheldur eðlilegu heilbrigði líkamans. Langskýrustu ummerkin um skerta virkni andoxunarefna eru þau að eldast um aldur fram. Það er þegar við horfum í spegilinn og sjáum fínar línur og hrukkur og ásamt lýtum og fölnandi húð. Við tökum líka eftir því á líkama okkar þegar liðir stífna og hreyfanleikinn minnkar.

Margfeldisþáttur andoxunarefna
Það er gott að hafa í huga öll andoxunarefnin vinna vel saman svo vel samsettar andoxunarblöndur (bætiefnablöndur) frá virtum heilsuvöruframleiðendum gera alltaf mikið gagn, sérstaklega ef þær eru unnar úr matvælum.

Samantekt frá Heilsuhúsinu.

Hvítlaukur

htveir — Sun, 17 Feb 2013 13:13:32 +0000

Hvítlaukur hefur verið notaður í matargerð og til lækninga í aldaraðir. Ritað er um hann í fornum ritum Grikkja, Babilóníumanna, Rómverja og Egypta. Í hvítlauk eru fleiri en 200 efnasambönd og tengjast tvö þeirra sérstaklega virkni hans til að vinna á móti bakteríum og gefa honum lyktina sem við þekkjum. Það eru brennisteinssamböndin allicin og ajoene.

Hvítlaukur er ein verðmætasta matartegund sem fyrirfinnst á jörðinni. Hann er öflug lækningajurt og af mörgum talinn öflugasta sýklalyfið sem kemur beint frá náttúrunni. Rannsóknir hafa sýnt að 1 mg af allicin, sem er aðal virka efnið í hvítlauknum, virkar jafnvel og 15 mælieiningar penisillíns.

Hvítlaukur er kærkomin fæðubót og nánast nauðsynlegur yfir vetrarmánuðina þegar vetrarveðrin gera atlögu að heilsu okkar. Hann styrkir ónæmiskerfið og margt bendir til að hann hafi einnig bakteríu- og vírusdrepandi eiginleika og er því frábær gegn kvefi og flensu. Hann er mjög virkur gegn öllum sýkingum og bólgum í líkamanum.

Hann er góður fyrir hjarta- og æðakerfi líkamans, lækkar blóðþrýsting með því að víkka út æðaveggina. Hindrar að blóðflögur kekkist og minnkar þannig líkur á blóðtappa og fyrirbyggir hjarta- og æðasjúkdóma. Lækkar hlutfall LDL (slæma) kólesteróls í æðum og hefur góð áhrif á meltinguna. Hvítlaukurinn byggir upp og ver meltingarveginn. Hann örvar losun meltingarensíma og styður við upptöku næringarefna auk þess að efla framleiðslu brisins á insúlíni sem hjálpar til við að takast á við sykursýki.

Hvítlaukur er öruggur til neyslu en óhófleg neysla getur valdið óþægindum í maga, því ætti að forðast mikinn hvítlauk ef um magasár eða blóðleysi er að ræða.

Hvítlaukur hefur reynst gagnlegur við meðal annars:

Æðakölkun, liðagigt, asma, blóðeitrun, of háum eða of lágum blóðþrýstingi, lungnakvefi, krabbameini, candida, lélegu blóðflæði, kvefi, ristilbólgu, hósta, meltingartruflunum, eyrnasýkingum, hita, flensu, sveppum, uppþembu og lofti í iðrum, hjartasjúkdómum, sýkingum hvort heldur sem er vírus eða bakteríu, lifravandamálum, lungnavandamálum, sníkjudýrum, ormum, blöðruhálskirtilvandamálum og gersveppasýkingum.

Hvítlaukur hefur reynst vel við ýmsum sveppasýkingum s.s. á fótum og í leggöngum. Hvítlaukurinn hefur líka reynst ágætisvörn gegn moskítóflugum og öðrum skordýrum.

Vandfundinn er sá matur sem bragðast ekki enn betur með hvítlauk. Best er að nota ferskan hvítlauk og gott er að búa til sínar eigin hvítlauksolíur.

Einfalt er að laga hvítlauksolíu:

Afhýðið hvítlauksrif og setjið í 250 ml af ólífuolíu. Fjöldi rifja, fer eftir smekk.

Olían geymist best í kæli í allt að einn mánuð. Hana má nota á salöt, til að léttsteikja mat eða 1 msk tekin beint inn.

Einnig má léttsteikja saxaðan hvítlauk í olíu og sía olíuna frá beint á flösku. Slíka olíu má t.d. nota sem eyrnadropa þegar um eyrnabólgu er að ræða.

Hvítlauksolía er mjög góð fyrir hjartað og ristilinn og getur líka hjálpað við gigt.

Vert er að benda á að fersk steinselja, fennelfræ, kúmen, og myntulauf geta dregið úr lyktinni sé það borðað með eða eftir að hafa borðað hvitlauk.

Hvítlaukur gegn fótasveppum:

Skerið hvítlauksgeira í tvennt og nuddið varlega yfir sýkta svæðið daglega. Einnig er hægt að strá hvítlauksdufti í sokkana áður en að farið er í þá.

Þegar nota á hvítlauk á húðina er best að smyrja hana fyrst með ólífuolíu til að forðast það að erta húðina.

Guðný Ósk Diðriksdóttir hómópati tók saman.

Grænmeti

htveir — Wed, 30 Jan 2013 13:28:58 +0000

Hvernig höldum við sem mestri næringu í grænmetinu sem við notum í matargerð? Mjög mismunandi er hve mikið tapast af næringarefnum við eldun, það fer bæði eftir tegundum grænmetis og einnig hvernig það er matreitt.

Lítið tapast af næringarefnum ef útbúnir eru djúsar úr grænmetinu, en ef safi grænmetisins er eingöngu notaður þá eru það aðallega trefjar sem tapast. Margir heimagerðir djúsar eru lostæti og gaman er að prófa nýjar blöndur. Ótrúlega margar góðar uppskriftir eru til á hinum ýmsu heilsuvefum og einnig hafa verið gefnar út margar bækur undanfarið með frábærum uppskriftum.

Gott er að miða við að 120 ml. af djús jafnist á við 1 grænmetisskammt af þeim 5-10 dagskömmtum sem æskilegt er að við borðum daglega.

Verið á varðbergi þegar keyptir eru slíkir safar á svokölluðum djúsbörum, þar er oft bætt í þá sætuefnum eða öðrum bragðbætiefnum, sem ekki endilega eru heilsuvænleg efni.

Grænmeti í súpur og sósur er frábær kostur. Þó næring tapist úr grænmetinu við hitun, losna flest næringarefnin út í súpuna sé það hitað í henni og því tapast lítið við slíka eldun. Gufusoðið grænmeti heldur einnig mun hærra hlutfalli næringar sinnar en ef grænmetið væri soðið í vatni.

Gott er að setja grænmeti á pizzur. Setjið spínat, klettasalat, graslauk, eggaldin, grófraspaðar gulrætur, tómata, sveppi, papriku, lauk, hvítlauk og þannig mætti lengi telja, á pizzuna. Um að gera að prófa sig áfram með uppáhalds grænmetið. Nota það sem til er í það og það skiptið og ágætt er að stefna að því að hafa helmings hlutfall á milli grænmetis og kjötáleggs.

Niðurskorið hrátt grænmeti er frábært snakk með heimagerðum hummus eða pestó. Gulrætur, agúrkur, brokkolí, sellerý, blómkál og litlir tómatar, allt er þetta gómsætt með þessum ídýfum. Börnunum finnst einnig mjög gaman að fá grænmeti raðað á disk á skemmtilegan hátt og eru þá mun viljugri til borða af disknum.

Niðurskorið grænmeti gefur diskinum fallegt og litskrúðugt yfirbragð, eykur á girnileika og bragðlaukarnir byrja strax að vinna um leið og litið er á diskinn. Við ættum alltaf að hafa niðurskorðið ferskt grænmeti með öllum mat, börnin vilja oftar ferskt óeldað stökkt grænmeti, en eldað og mjúkt.

Snöggsteiktar gulrætur og grænt kál með kjöti er góð blanda. B-vítamínið og fólinsýran úr grænkálinu er gott fyrir hjartað og C-vítamínið hjálpar líkamanum við að nýta betur járnið úr kjötinu.

Grænmeti er í huga margra árstíðabundinn matur. Oft er ætiþystill, aspas og radísur nefndar sem vormatur. Maís og tómatar eru oft nefndir sem sumarmatur, brokkolí, eggaldin og grasker oft nefnd sem haustmatur og rósakál og flest grænt kál oft nefnt sem vetrarmatur. Ekki skal þó festa sig í árstíðunum heldur velja sér það sem hugurinn girnist og bragðlaukarnir kalla á.

Bætum grænmeti í matseldina, í allt sem okkur dettur í hug að prófa, notum hugmyndaflugið og reynum eitthvað nýtt.

Góð regla er að eiga alltaf til niðurskorið grænmeti í ísskápnum til að grípa í fyrir börnin og okkur sjálf þegar “Mig langar í eitthvað” löngunin kemur yfir.

Hér fylgir góð tafla með vítamíngildum nokkurra ávaxta og grænmetistegunda.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.

www.htveir.is

Hvað er aðventa – kunnum við að njóta

htveir — Thu, 06 Dec 2012 13:02:40 +0000

Hvað er aðventa, erum við á réttri leið, kunnum við að njóta eða erum við að sligast undan tilbúnu stressi fyrir jólin?

Orðið aðventa er dregið af latnesku orðunum Adventus Domini og hefst hún á 4. sunnudegi fyrir jóladag. Þessi árstími var lengi vel og er reyndar víða enn, kallaður jólafasta. Hér fyrr á öldum mátti þá ekki borða hvaða mat sem var, til dæmis ekki kjöt.

En hvað gerum við nú til dags á aðventunni? Í íslensku nútímaþjóðfélagi eru það fáir sem að fasta á aðventunni. Sennilega er það einmitt hið gagnstæða. Aðventan snýst meira um jólafagnaði, jólahlaðborð, jólaböll og jólagleði, allt með tilheyrandi kræsingum og gnægtum af mat og drykkjum. Margir vilja halda flott jólaboð og engu til sparað.

Veislurnar geta svo sannarlega verið mjög skemmtilegar og það er gott fyrir alla að lyfta sér upp og hitta skemmtilegt fólk. En oft er það svo að atburðirnir eru orðnir svo margir að jafnvel þarf að skipta upp kvöldunum og rjúka á milli staða, því ekki má missa af eða sleppa því að mæta. Helgarnar á aðventunni eru svona hjá mörgum í nútímaþjóðfélagi.

Margir yfirkeyra sig í öllu þessu jólaati. Eru á hlaupum meðfram vinnu, til að kaupa inn fyrir heimilið, í jólabaksturinn, til skreytinga, matvörurnar, jólafötin, jólagjafirnar og svo jólakortin sem liggur við að séu skrifuð í bílnum á leið á milli staða, en samt er hvergi slakað, frekar bætt við til að gera enn betur og flottar en í fyrra.

Ekki má heldur gleyma jólahreingerningunni, allt verður að vera skínandi hreint í öllum hornum, skúffum og skápum. Þó þrifið sé mjög reglulega á allflestum heimilum í dag og varla sjáist til hvað verið er að gera vegna skammdegisins, þá VERÐUR að framkvæma Jólahreingerninguna. Svo eru það líka þeir sem ákveða að skipta út eldhúsinu fyrir jólin eða taka baðherbergið í gegn, líka fyrir jólin. ALLT þarf jú að klárast og gera fyrir jólin.

Í þessu stressi og hlaupum gleymist oft að huga að heilsunni. Minna er borðað af hollum mat og minna er hugað að hvíld. Útivera margra verður einungis sú, að hlaupa á milli bílsins og búðanna, bílsins og boðanna og bílsins og heimilisins.

Gripið er í “eitthvað fljótlegt” til að elda fyrir börnin og svo rokið í næstu veislu og þar skína kræsingarnar á borðunum. Oftar en ekki er heldur meira borðað þar en til stóð, sér í lagi þar sem að lítil næring hafði verið sett í kroppinn yfir daginn í stressinu og svo öllu rennt niður með góðum veigum.

Slíkt kvöld þakkar líkaminn okkar sjaldnast. Líkaminn reynir alltaf að kalla á jafnvægi, og svona OF af öllu, er of mikið fyrir hann. Hvað þá ef að margir dagar og mörg kvöld eru á svipaða vegu. Hve lengi getum við boðið okkur og líkama okkar þetta stressástand. Er ekki ráð að stíga á bremsuna og horfa til beggja hliða áður en að haldið er áfram.

Nú hefur aðventan gengið í garð og við búin að kveikja á fyrsta kertinu. Flest allavega, en eflaust eru einhverjir sem að hugsa núna, úfff ekki ég – það gleymdist á sunnudaginn!

Reynum að hægja aðeins á, jólin koma, það eitt er víst, hvort heldur ALLT er tilbúið eða ekki. Reynum að setja líka hollustu í kroppinn og reynum að hvíla okkur yfir kertaljósi og rólegheitum. Okkur á eftir að líða miklu betur ef við hægjum á, drögum úr væntingum og streitu og náum meira jafnvægi. Þá verðum við ekki jafn útkeyrð yfir hátíðarnar og njótum samverunnar með þeim sem okkur þykir vænst um.

Njótum aðventunnar og hugum að því fyrir hvað hún stendur.

Við kveikjum einu kerti á.
Hans koma nálgast fer
sem fyrstu jól í jötu lá
og Jesúbarnið er.

Við kveikjum tveimur kertum á
og komu bíðum hans,
því Drottinn sjálfur soninn þá
mun senda‘ í líking manns.

Við kveikjum þremur kertum á,
því konungs beðið er,
þótt Jesús sjálfur jötu og strá
á jólum kysi sér.

Við kveikjum fjórum kertum á.
Brátt kemur gesturinn,
og allar þjóðir þurfa að sjá,
að það er frelsarinn.

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman.

Lús á haustin

htveir — Tue, 11 Sep 2012 18:27:40 +0000

Haustið er yndislegt og að margra mati fallegasti tími ársins. Þá skartar náttúran sínu fegursta með allri sinni mögnuðu litadýrð, uppskera sumarsins fyllir ísskápa landsmanna og berja- og sveppatínsla er orðinn fastur liður á mörgum heimilum. Annað sem einkennir haustið er að hin vanalega rútína hefst á ný, skólarnir byrja og regla færist á fjölskyldulífið.

Haustinu fylgja þó einnig miður skemmtilegir hlutir, má þar t.d. nefna að á hverju ári koma upp lúsafaraldrar sem eru einmitt algengir á haustin þegar skólarnir byrja.

Lúsin fer ekki í manngreinarálit og geta allir smitast bæði fullorðnir sem börn, hér tölum við um börnin, en einkenni og ráð eru þau sömu fyrir alla aldurshópa. Höfuðlúsin smitast aðallega við að höfuð snertast nógu lengi til þess að lúsin komist á milli, við að skiptast á höfuðfötum, hárburstum, koddum eða öðru slíku. Lúsin getur lifað utan líkamans í allt að 20 klukkustundir, en hún verður þó fljótt veikburða.

Höfuðlúsin er örsmá, en þó sjáanleg, hún er 2-4 mm að stærð og yfirleitt brún- eða gráleit. Það getur verið erfitt að koma auga á hana þar sem hún er oft samlit hörundinu og hún forðast ljós. Lýsnar eru fullvaxnar á 8 – 10 dögum, þá verpa þær eggjum sem kallast nit og límir nitin sig fasta við hárið niðri við hársvörðinn. Nitin er um millimetri að stærð og hún líkist helst silfruðum hnúð á hárinu. Hún finnst helst í hnakka eða á bak við eyrun og sést oft betur en lúsin sjálf.

Einkenni þess að lús sé til staðar er kláði sem kemur eftir að lúsin hefur sogið blóð úr hársverðinum. Þegar lúsin sýgur notar hún deyfiefni sem gerir það að verkum að ekkert finnst, en óþægindin koma síðar. Talið er að einungis einn af hverjum þremur finni fyrir kláða og þess vegna getur lúsin oft leynst í hárinu í langan tíma án þess að nokkurn gruni neitt.

Til að fyrirbyggja að barn þitt fái lús getur verið gott að nota Tea tree sjampó þegar faraldur gegnur yfir í leikskóla eða skóla. Hægt er að kaupa tilbúið sjampó eða blanda Tea tree kjarnaolíu út í venjulegt milt sjampó. Einnig getur verið ráð að barnið sé með buff á höfðinu, til að fyrirbyggja snertingu.

Ef lús hefur gert sig heimakomna er gott að bera eplaedik í hárið og láta ligga í 20-30 mínútur. Það mýkir upp nitina og er nánast það eina sem kemst nálægt því að drepa hana. Eplaedikið auðveldar að greiða nitina úr hárinu.

Einnig er fáanlegur lúsabani sem er rafknúinn kambur. Þegar faraldur kemur upp er auðvelt að renna kambinum í gegnum hárið á börnunum við og við til að fylgjast með og grípa lúsina áður en hún nær að verpa. Kamburinn drepur lúsina en ekki nitina, ef lús finnst er kamburinn notaður reglulega á meðan nitin er að klekjast út til að ná öllu.

Hér eru nefndar 2 hómópatískar remedíur sem gætu átt við einkenni sem geta komið fram þegar lús hefur gert sig heimakomna.

Natrum muriaticum: Gæti átt við ef barnið er með olíukenndan hársvörð, oft er einnig flasa til staðar. Útbrot geta myndast í hárlínunni eða á enni, með miklum kláða. Barn sem þarf á Natrum muriaticum að halda er viðkvæmt, ábyrgðarfullt og auðsæranlegt. Barninu líður betur við ferskt loft, við hvíld og fyrir morgunmat, en verr eftir að borða á morgnana, í sól og hita og við tilfinningalegt áreiti. Barnið vill vera vel greitt og sækir í að greiða sér.

Staphysagria: Gæti átt við ef barnið finnur fyrir stanslausum kláða í hársverði og finnur mikla þörf fyrir að klóra sér eða nudda hársvörð sökum kláða. Hár og hársvörður getur virst skítugt. Barnið er óviljugt til að láta skoða á sér hársvörðinn og verður reitt eða mjög pirrað. Barnið vill síður snertingu, því líður betur eftir svefn og verr á nóttunni.

Hér er hægt að sjá gott myndband um lús frá Doktor.is

Guðný Ósk Diðriksdóttir tók saman